افغانستان د يوويشتمې پيړۍ د استعماري خوځښتونو په لومه كې

افغانستان يو ځل بيا د يوويشتمې پيړۍ په پيل كې له داسې استعماري خوځښتونو سره مخامخ شوى چې له تاريخي پلوه سارى نلري. زوړ استعمار به لښكرې جوړولې او په ښكاره به يې هيوادونه لاندې كول خو د ساينس او تكنالوژۍ بې ساري پرمختګونو د استعمار څیره هم بدله كړيده. د عراق پر خاوره د ټول وژنو وسلو د شتون په پلمه د امريكې د متحدو ايالتونو او د انګريزي ځواكونو بريد او پر افغانستان باندې د نوموړو هيوادونو پوځي بريد په دې پلمه چې دا هيواد د ترهګرۍ په ځاله بدل شوی او بايد د ترهګرۍ له منګولو څخه وژغورل شي. دا هغه روښانه بيلګې دي چې د استعماري طاقتونو د ذاتي او فطري ځانګړتياو په بنسټ پرته له دې چې انساني ارزښتونو ته پاملرنه او درناوى وشي، تر سره كيږي.

د اوسنۍ نړۍ خلك غواړي د ساينس او تكنالوژۍ د پرمختګونو په رڼا كې سوله ايز ژوند ولري خو دا حق د نړۍ له ميليونونو انسانانو څخه اخيستل كيږي او د هغه پر ځاى اسارت، رنځ او كړاو وركول كيږي، د ډيموكراسۍ او بشري حقونو تر نامه لاندې پر خلكو راكټونه او بمونه وریږي او د باروتو اورونه بل شوي؛ د اقتصادي پراختيا تر نامه لاندې د هيوادونو مادي اومعنوي شتمنۍ لوټ كيږي او په لس هاو نورې بيلګې چې د استعماري هيوادونو د سياستونو اصلي څیره بربنډوي. افغانستان چې له ۲۰۰۱ كال راپدېخوا د امريكې د متحدو ايالتونو او بريتانيې د ځواكونو تر قبضې لاندې راوستل شوى، نه يواځې دا چې د دغې جغرافيې د اوسيدونكو ارادې ته پاملرنه نه كيږي، بلكې په ډيرې سپين سترګۍ د ستراتيژيكو تړونونو تر نامه لاندې خپل پوځي حضور ته د اوږدمهاله شتون په اصطلاح جواز تر لاسه كوي حال دا چې له حقوقي پلوه د افغانستان واكمنان دا حق نه لري چې د هر هغه ستراتيژيك تړون په پاى كې لاسليك وكړي چې د هيواد د ملي ګټو پرضد وي او د هغه تړون پر بنسټ د لس هاو كلونو لپاره په دې خاوره كې بهرنيو پوځي ځواكونو ته د حضور او شتون اجازه وركړي، كه داسې وي نو د اتلسمې او نولسمې پيړۍ د شاهانو او اميرانو په ځانګړي توګه د امير عبدالرحمن خان ټولې هغه معاهدې چې له استعماري هيوادونو سره لاسليك شوي باید د اعتبار وړ وي حال داچې هيڅكله داسې نده. د افغانستان او د امريكې د متحدو ايالتونو د ستراتيژيك تړون له مخې په افغانستان كې د نوموړي هيواد د پوځي لښكرو شتون څه ناڅه د يوې پيړۍ لپاره پاتې كيداى شي، او د بريتانيې د پوځي مشر ډيويډ ريچارډ وروستۍ څرګندونې چې د دوى پوځيان به تر څلويښتو كلونو پورې په افغانستان كې پاتې كيږي د دې څرګندويه دي چې په افغانستان او سيمه كې د ترهګرۍ شتون تش په نامه يوه پلمه ده، اصلي موخه دا ده چې په دې هيواد كې د ظاهري شعارونو تر شا يوه اوږد مهاله استعماري ستراتيژي پرته ده.

ډيويډ ريچارډ چې په افغانستان كې د ائتلافي ځواكونو مشري هم ورپه غاړه وه په دې ښه پوهيږي چې د كومو ځانګړو ګټو لپاره يې دغه پريكړه كړيده. دا يوازې د ډيويډ ريچارډ خبره نده بلكې د هغې اوږد مهالې ستراتيژۍ په اړه څرګندونه ده چې بريتانيا غواړي او په همدې نيت هم افغانستان ته راغلي چې په دې ټاټوبي كې د زړو فكرونو او خوبونو پر بنسټ د تل لپاره پاتې شي. دا هغو فكرونو او خوبونو ته ورته دي چې په نولسمه او شمله پيړې كې د استعماري انګريز واكمنانو او جنرالانو ليده خو ډير ژر ټول په اوبو لاهو شول. د ډيويډ ريچارډ د څرګندونو يو لامل دا دى چې دوى په استعماري سياستونو كې د امريكې د متحدو ايالتونو په پرتله پياوړي دي او تاريخي اوږده تجربه هم لري او نه غواړي چې ډګر يوازې امريكایيانو ته پريږدي، په دې تكل كې دي چې يو ځل بيا په هغه سمندر كې غوټې ووهي چې په تيرو پيړيو كې يې بيړۍ ډوبه شوې وه.

د جنرال ډيويډ ريچارډ وروستۍ څرګندونې دا په ډاګه كوي چې له يوې خوا په افغانستان كې د يو ملي خپلواك دولت چې په رښتینې توګه له خلكو څخه استازيتوب وكړي شتون نلري او له بلې خوا له ترهګرۍ او طالبانو سره جګړه تش يوه ډرامه ده چې د امريكايي او بريتانيايې جنرالانو لخوا پر مخ وړل كيږي او له دې ډرامې څخه د دواړو هيوادونو واكمنې ډلې او انحصاري كمپنۍ خپل د دايمې پوځي شتون په ګټه كار اخلي. استعماري واكمنې ډلې بې خبره لدې چې د افغانستان په ميليونونو وګړي اوس لكه نوره نړۍ په يوويشتمې پيړۍ كې ژوند كوي او د يوويشتمې پيړۍ انسانان دي. دوى هر ډول استعماري خوځښتونه څاري او د ښه نيت حركتونه هم پرتله كولاى شي، په دې پوهيږي چې د بهرنيو ځواكونو شتون په يو هيواد كې له كومو غم لړلو پايلو سره مل وي. سره له دې چې د اوږد مهاله پوځي شتون خبره د يوې ځانګړې ستراتيژۍ څرګندويي كوي خو دا هم جوتوي چې افغانان بايد د يو اوږد مهاله جګړې د زغملو لپاره چمتووالى ولري ځكه په افغانستان كې د امريكې او بريتانيې د پوځي اوږد مهاله شتون پريكړې له ترهګرۍ او القاعدې سره د مبارزې تر نامه لاندې نيول كيږي نو د دغو پريكړو لرليد افغانانو لپاره ګران تماميږي ځكه له پوځي شتون سره جګړه مل وي او په همدې توګه به د جګړې تنور تود وساتل شي.

د مارچ د اتمې لمانځنه، د آزادۍ او که د اسارت درناوى؟

 د مارچ اتمه نېټه د هغو کارګرو ښځو له وېنو له ټوکېدلې، چې د پانګه والو او سرمایه دارنو د اورونو په سرو لمبو کې وسوځېدې. د دغه ارزښت لمانځنه، د هغو کارګرو ښځو د وینو په قدرکولو کې رانغښتې ده، چې ۱۵۱ کاله مخکې د امریکا په متحده ایالتونو یا د سرمایه دارۍ په زبرځواکۍ کې وښندل شوه، خو جالبه، چې نن ورځ د هماغو جنایتکارو پانګوالو مرییان راپاڅېدلی او دغه ورځ یې په خپل انحصارکې راټینګه کړې ده او له خپل اصلی مضمون څخه یې تشه کړې او په دې ویاړلی ورځ باندې ښځو ته د ډالیو او مبارکیو په ورکولو سره ملنډې وهی.

په ۱۸۵۷ میلادی کال په نیویارک کې د نساجۍ د یوې فابریکې کارګرو ښځو داسې مهال په اعتصاب لاس پورې کړ، چې د کار د مودې، د کار د شرایطو، د مرضونو له زیاتېد او له نورو لسګونو انسانی ستونزو سره مخ وې او د کارونو او کارخانو د جنایتکارو ټیکه دارنو له لورې پرې بې سارې نادودې کېدلې. د کارخانو خاوندان بې له دې، چې د دغو کارګرو ښځو غوښتنو ته مازې پاملرنه وکړی، د فابریکې  په دننه کې یې خونړۍ اور بل کړ او د همدغه اور په سرو لمبو او سکروټو کې یې ۱۲۹ تنه کارګرې ښځې ژوندۍ وسوځولې او په دې توګه یې د کارګرو ښځو دغه برحقه اعتصاب په اېرو بدل کړ.

د امریکا د وخت واکمن دولت دغې مسئلې ته هېڅ پاملرنه ونه کړه او اورلګېدنه یې داسې تعبیرکړه، چې ګواکې په خپله رامنځته شوې ده. د دغې خونړۍ پېښې ازانګو ټوله امریکا او اروپا په سر واخیسته او نړیوالې سرمایه دارۍ ته یې سخت ټکان ورکړ. د کلارا زتکین په څېر د مبارزو او سرښندویه ښځو وروستى هڅې د دې لامل شوې، چې دا ورځ د ښځو ترمنځ د سرمایه دارۍ، استبداد او غیرانسانی استعمار په وړاندې د کارګرو ښځو د مبارزې د  بیرغ په توګه هرکال ولمانځل شی او د هغو ښځو مټوته زور او ځواک وروبښې، چې د طبقاتې سرمایه دارۍ او نارینه سالاره ستمونو په وړاندې مبارزه کوی.

د استبداد په وړاندې د مبارزې علم په اثبات رسولې، که چېرې ښځې د طبقاتی استبداد کړۍ ماتې نه کړی، هېڅکله به له نارینه وو سره برابرۍ ته ونه رسېږی.  له همدې کبله ده، چې د دغې ورځې لمانځنه د لومړی ځل لپاره په ۱۹۱۵ میلادی کال ترسره شوه او قهرېدلو ښځو په ډېرى اروپایی هېوادونو کې په مظاهرو لاس پورې کړ او د کارګرو او نا کارګرو ښځو د ناسم او بد وضعیت په اړه یې په دغو هېوادونو کې سخت اعتراضونه وکړل او بالاخره د ملګرو متلونو ټولیزې ټولنې په ۱۹۷۵ میلادی کال دا ورځ د ښځو د ورځې په نوم ونوموله.

له تېرو اتو کلونو راهیسې، چې په پام کې ده غربی ډموکراسی په افغانستان کې پلې شی،  د مارچ له اتمې یې د دغې ډموکراسۍ د ټوکرى ګل جوړ کړى او د کابل په ډېرى ادارو کې د هغې لمانځنه کېږی او یو شمېر جل و بلې ښځو ته په لوکسو او قیمتی رسټورانټونو کې ډالۍ ورکول کېږی او مبارکباد باد ورته وایی. دا هڅه له دې پرته، چې د مارچ اتمه په دسترخوانونو راوکاږی او رښتینى ماهیت یې، چې هماغه د جنایتکارو سرمایه دارنو پرضد مبارزه ده، پټ کړی، بل څه نه بریښی، حال دا چې باخبره او مخکښې ښځې باید دا ورځ په پنځه ستوریو هوټلونو کې په پروپوزلونو ، د ستیج ترشا د ښځو د ترټولو فاسده دښمنانو په ویناوو او یا  د استعمارګرو او جنایتکارو رژیمونو د استازو په شتون کې په تبریک ویلو او ښکلولو ونه لمانځی او که چېرې لږ د فکر خاوندانې وی او په خپلو مټو او تن کې لږ قوت لری، باید کوڅو او سړکونو ته راووځی او د ستمګرانو د ماڼیو د رانسکورولو شعارونه دې ورکړی او د نیویارک د هغو کارګرو ښځو له قاتلانو څخه، چې لوګى شوې او په زغالو واوښتې د مډال او پیسو په اخیستلو دې لږ وشرمېږی.  

پاکستان؛ بستر رقابت های امپریالیستی

پاکستان که از زمان ایجادش بر مبنای تفکر بحران آفرینی، به جان انداختن ملت های منطقه و حضور مرئی و نامرئی انگلیس ها به وجود آمد، به زودی با ابرقدرت شدن امریکا این بستر گرچه به وسیلة انگلیس ها هموار گشت، اما امریکایی ها قوی تر بر آن تکیه زدند. شکل گیری ارتش پاکستان که دُم هر یک از جنرالان آن زیر پای لندن و واشنگتن قرار گرفت، این کشور را به یکی از ایستگاه های مهم سیا و انتلجنس سرویس مبدل نمود و در کنار ایران و ترکیه مدت ها به سدی از سوی امریکایی ها و همپیمانانش در پیمان ناتو در برابر پیشروی های احتمالی اتحاد شوروی به سوی آب های گرم استعمال گردید و ازین طریق دَین قلاده بندی اش را سال ها به امریکایی ها و انگلیس ها صادقانه انجام داد. اوج مطرح و محبوب شدن پاکستان  نزد غربی ها در زمان لشکرکشی شوروی بر افغانستان بود و این مصادف با پیروزی انفلاب خمینی در ایران و به گروگان گرفتن دپلومات های امریکایی در تهران شد که قبل از اشغال سفارت، امریکایی ها تمام اسناد و وسایل استخباراتی شان را از تهران به اسلام آباد انتقال داده بودند و به این صورت پاکستان به مهمترین ایستگاه استخباراتی امریکا در منطقه مبدل گشت. رهبران سیاسی و نظامی پاکستان که عموماً از طبقات سرمایه دار و فیودال اند، زندگی دوگانه یا سه گانۀ پاکستانی– امریکایی– انگلیسی دارند. تحصیل اکثر جنرالان و رهبران سیاسی پاکستانی  با فرزندان و اهل و عیال  شان در امریکا و یا انگلیس صورت می گیرد. اینان که جسماً در پاکستان زندگی دارند، روحاً خود را در انگلیس و یا امریکا می بینند و به این صورت این دو کشور امپریالیستی در امور جاسوسی، نظامی و اقتصادی مشکلی با سران نظامی و غیرنظامی پاکستان ندارند. سرمایه داران پاکستانی که همه بورژوا کمپرادور  اند و گردانندگان اقتصاد و استثمار این دو قدرت امپریالیستی در آن کشور می باشند، سال ها در خدمت کمپنی های این دو کشور قرار داشته و به این خاطر امروز سرمایه گذاری های امریکا و انگلیس در پاکستان به بیش از 60 در صدِ مجموع سرمایه گذاری های آن کشور  می رسد.

با تمام هماهنگی ها و همقدمی هایی که در مسایل اقتصادی، نظامی و استخباراتی میان امریکا و انگلیس در پاکستان وجود دارد، اما از چندی به اینسو بنا بر اصل رشد ناموزون سرمایه و رابطة تضاد و وحدت میان کشورهای استعماری، بین امریکاو انگلیس زدوکندهای پوشیده و نامرئی جریان دارد. انگلیس ها با اینکه در اشغال عراق به وسیلة امریکا ، پشت پشت امریکایی ها روان بودند، اما امریکا در منافع استعماری خود در عراق، حبه ای هم  انگلیس ها  را شریک نساخت و خود با سه کمپنی نفتخوار تمام نفت عراق را برای بیست و پنج سال زیر کنترول گرفت. انگلیس ها که از قبل در هماهنگی با عربستان سعودی به منافع خود در پاکستان چشم داشتند، گروه کمپرادوران «اتفاق» را که در رأس آن نوازشریف قرار دارد، زیر دست گرفت و این سه (انگلیس، عربستان و پاکستان) برای احیای طالبان برادرانه تلاش کردند و بعد از رخصت شدن انگلیس ها در عراق بود که سردمداران این کشور به فکر جایگاه خاصی برای سرمایه گذاری ها و کنترول بازارها افتاد و به اینصورت جای بهتری نسبت به افغانستان و پاکستان که سال ها با افراد و گروپ های مزدورش زیر نام اسلام کار کرده بود، نمی توانست وجود داشته باشد. قرار دادهای متواتر نوازشریف با انگلیس ها، خریداری چارتر بانک پاکستان به وسیلة انگلیس ها و زده شدن پیاپی مهره های امریکایی در آخرین روزهای حکومت نوازشریف نمی توانست خشم امریکایی ها را برنیانگیزد و همان بود که کودتای مشرف به عنوان مهرة مهم امریکا بر نواز شریف شکل گرفت و نواز را تا پای دار هم برد که با وساطت سعودی ها رهایی یافت.

انگلیس ها که حال در هلمند مستقر اند و مواد مخدر این ولایت را به عنوان بزرگترین مارکیت مواد مخدر جهان در کنترول دارند و با طالبان در رابطة نزدیکی کار می کنند، در رقابت آشکار با امریکایی ها قرار گرفته و بیشتر نفوذش را از طریق بنیادگرایان پاکستانی در دولت و استخبارات آن کشور گسترش می دهند. حال که نوازشریف و برادرش شهبازشریف  بعد از انتخابات و قدرت گیری حزب مردم، یکباره به جرم فساد به وسیلة دو محکمة پاکستان از پارلمان و کار سیاسی برکنار شدند، عمق رقابت میان حامیان این دو حزب را نشان می دهد. با پراندن نوازشریف راه برای تطبیق سیاست های اوباما در پاکستان بیشتر باز می گردد، زیرا نوازشریف که زائیدة ضیاالحق و اخترعبدالرحمن است، نمی تواند از سیاست های اسلافش که بر تقویت بنیادگرایی استوار بود باز هم پیروی نکند و این بیشتر جاذبة انگلیسی دارد تا امریکایی . اما اردوی پاکستان، مخصوصاً صفوف آن که چرخ سیاست های پاکستان را به گردش در می آورند، با کاری که درین سه دهه توسط بنیادگرایان در میان شان صورت گرفته تمایل بیشتر به سیاست های انگلیسی اسلام گرایانه دارند، نه لیبرالیزم امریکایی. به این خاطر ما روز تا روز شاهد تقویت بنیادگرایی درین کشور می باشیم. مولانا صوفی محمد یکی از رهبران اسلامی پاکستان است که با جناح بنیادگرای ارتش در پیوند بسیار نزدیک قرار دارد و گفته می شود که با انگلیس ها از زمان های دور رابطه داشته است. انگلیس ها در پاکستان به شدت خواهان کار با طالبان می باشند و می خواهند تا به زودی بسترسرمایه گذاری هایش را درین کشور ازین هم بیشتر گسترش بدهند، در حالیکه امریکا وجود جنگ را برای استقرار دایمی نیروهایش در منطقه لازمی می داند. امریکا در قدم اول منافع آسیایی خود را با آمدن در افغانستان مد نظر می گیرد، بعد منافع خاصش در پاکستان و افغانستان را؛ در حالیکه انگلیس ها به عکس فکر می کنند و خواهان قدرت مذاکره و مفاهمه با طالبان اند، طالبانی که کلمه ای ضد انگلیس ها بر زبان نمی آورند، چیزیکه به دل بخشی از سرمایه داران و رهبران احزاب سیاسی در پاکستان خوش آیند تر بوده، این شیوه با سنت گرایی ها و قوم و قبیله گرایی های بسیاری از آنان سازگار می باشد و  به این خاطر تعهدنامه هایی میان این احزاب و طالبان صورت می گیرد. اینکه لشکر مجاهدین در میان مسلمانان هند ظهور می کند و بنیادگرایی نه تنها صوبه سرحد که هر چهار صوبة پاکستان را احتوا کرده است ، تا جایی که بر  استدیوم قذافی در لاهور هم حمله می کنند و ممبی را  به گلوله می بندند، نمی تواند جزئی از بازی های سیاسی این ابرقدرت ها به حساب نیاید. به این خاطر امروز بسیاری به این باور اند که زمینه های روابط میان انگلیس و روسیه در آینده بیشتر از رابطه میان انگلیس و امریکا می باشد. لذا با رفتن ناتو  از افغانستان و شاخ به شاخ ماندن انگلیس و امریکا در منطقه، نه تنها جدل های اعضای ناتو اروپا را پُر خواهد کرد که معادلات قدرت در این منطقه نیز تغییر خواهد نمود و محتمل به نظر می رسد که عده ای از دوستان امروز، دشمنان فردا شوند، چون این روابط را منافع تعیین می کند، نه اخلاق و انسان بودن. تمایل انگلیس ها به کار با جریانات بنیادگرای اسلامی است که تصمیم گرفته اند تا حتی با حزب الله لبنان نیز به مذاکره بنشینند و این جریان را با سیاست های خود عیار سازند چه رسد به جریان های اسلامی افغانستان و پاکستان که سال ها درین سه قرن آنان را پرورش داده و از آنان استفاده های خاصی کرده اند.