عبدالرحمن محمودي د آزادۍ د لارې مخکښ مبارز

عبدالرحمن محمودی په ۱۲۸۸ کال کې د کابل ښار په تنورسازي کوڅې کې وزیږید. پلار یې د دولت ټیټ پوړی کارکوونکی و او نیکه یې د کتاب پلورلو هټۍ درلوده. محمودي په ځوانۍ کې هڅه کوله چې د خپل بیوزلي پلار د ژوندانه لګښتونه پوره اور ورسره مرسته وکړي. کله چې د هغه مور وفات شوه، هغه لرګي او سکاره پلورل او بل هر مجاز کار یې سرته رساوه څو خپلې کورنۍ ته یوه مړۍ ډوډۍ پیدا کړي. 

محمودي له دې ټولو ستونزو، کړاونو، لوږې او بیوزلۍ سره سره د کابل طبي پوهنتون ته لاره پیدا کړه او په ۱۳۱۶ کال کې ورڅخه فارغ شو. هغه د یوې مودې لپاره د هرات په روغتون او د څه وخت لپاره د کابل په علي آباد روغتون کې دنده تر سره کړه. محمودي د طبابت تر څنګ سیاست ته هم مخه کړه. هغه چې د خپل ولس واقعي خدمتګار و، غوښتل یې نه یوازې له فزیکي پلوه بلکې له ذهني، ټولنیز او کلتوري اړخه هم د خپل ولس درملنه وکړي.

د افغانستان سیاسي او ټولنیزو شرایطو محمودي سیاست ته ورننویست. بیوزلي او د هاشم خان حکومت بې سارې ظلم او استبداد نه یوازې محمودي بلکې هر پوه او بااحساسه ځوان پوزې ته رسولی و. په هغه وخت کې د لومړي ځل لپاره میرغلام محمد غبار د «زموږ اقتصاد» تر نامه لاندې لیکنې کې دغه چوپتیا ماته کړه، چې په پايله کې د وزیرانو مجلس لخوا احضار شو. د «اصلاح» ورځپاڼې مدیر مسوول محمد قدیر تره کی د نوموړې لیکنې د خپرولو په جرم له خپلې دندې لیرې کړای شو. سلطنتي کورنۍ د هر روښن اندي په وړاندې جدي غبرګون ښکاره کاوه، خو له دویمې نړیوالې جګړې وروسته چې په ډیرو هیوادونو کې نويو سیاسي غورځنګونو سر راپورته کړ او ګوندونه جوړ شول، سلطنتي کورنۍ هم مجبوره شوه په هیواد کې دموکراسي اعلام کړي.

ډاکتر عبدالرحمن محمودي د همدې دورې یوه تر ټولو ځلانده روښن اندې څیره ده چې په خپلې میړانې او پوهې سره یې وکړای شول نور روښن اندي پر خپل ځان راټول کړي. د هغه شخصیت هومره د پام وړ و چې ټولو د هغه وخت ټولو مورخانو او روښن اندو ورته احترام درلود.

ډاکتر محمودي د لومړي ځل لپاره د ۱۳۲۷ کال د ښاروالۍ په ټاکنو کې د افغانستان سیاسي ډګر ته ورننوت. هغه په خپلو عمومي ویناو کې انتقادي خبرې مطرح کولې چې د کابل ښاریانو له تود هرکلي سره مخامخ کیدو. دې کار د محمودي ټولنیز ارزښت په ډاګه کړ، خو په کراتو د خپلو انتقادي او تندو ویناو له کبله بندي شو. 

کله چې هاشم خان له حکومت څخه لیرې شو او شاه محمود خان د هغه پر ځای واک ته ورسید، سیاسي فعالیتونو ته وخت ورکړل شو. سیاسي ګوندونو او آزادو خپرونو یو په بل پسې سر راپورته کړ. د «ویښ زلمیانو ګوند» د محمد رسول خان پښتون په مشرۍ جوړ شو، «حزب وطن» د میرغلام محمد غبار لخوا تاسیس شو او عبدالرحمن محمودي هم د «حزب خلق» بنسټ کیښود. له هغه ځایه چې هغه تل د ولس او بیوزلو فکر درلود، له دې کبله یې د خپل ګوند نوم «حزب خلق» او د جریدې نوم یې «ندای خلق» کیښود. د دغې خپرونې د امتیاز خاوند په خپله محمودي و. 

ډاکتر عبدالرحمن محمودي د ملي شورا په اوومې دورې کې (۱۳۲۸ تر ۱۳۳۱) د کابل ښاریانو ۱۴۰۰۰ رایې خپلې کړې او پارلمان ته یې لاره پیدا کړه. هغه په پارلمان کې د سلطنت لخوا د ظالمانه قوانینو په وړاندې په میړانه ودرید او تل به یې له دموکراسۍ څخه ملاتړ کاوه. محمودي د دغې شورا په اتمې دورې کې له ټاکنو څخه دوه ورځې وړاندې بندي شو. محمودي د شورا د اتمې دورې (۱۳۳۱ تر ۱۳۳۳) له پيلیدو څخه وړاندې یو وار بیا د ټاکنیزو سیالیو پر مهال د سلطنتي نظام په وړاندې تندې او انتقادې خبرې وکړې چې نظام زغملی نشوې. له دې کبله، هغه له شپاړلس نورو مبارزانو سره یو ځای د ۱۳۳۱ کال د چنګاښ په ۱۸ بندیان شول.  

میرغلام محمد غبار او د وطن ګوند یو شمیر غړي او ډاکتر رحیم محمودي کلونه په زندان کې پاتې شول. یوازې څوک چې تر پایه په زندان کې پاتې شو، هغه محمودي و، هغه هیڅکله تسلیم نشو، او سره له دې چې سخت ناروغ و، پر خپل فکر او باور تر پایه ولاړ و. ویل کیږي چې هغه په زندان کې «خپل نظرات د پیازو په اوبو او د ګوګړ په ډکي لیکل او د خپلې بسترې لاندې یې پټ ساتل». محمودي له خوشې کیدو وروسته لا یوه اونۍ په کور کې تیره کړې نه وه چې د علي آباد په روغتون کې د تلې په دویمه نیټه د تل لپاره سترګې پټې کړې.

ډاکتر عبدالرحمن محمودي د افغانستان د مبارز او روښن اندي غورځنګ یوه تر ټولو ځلانده څیره ده چې د لومړي ځل لپاره یې په هیواد کې د پرمختللي او مترقي غورځنګ بنسټ کیښود. د محمودي د کورنۍ زیات غړي لکه رحیم محمودي، لطیف محمودي، عبدالله محمودي او یو شمیر نور د هغه د فکر او اندیښې لارویان پاتې شول.

دست رد اکثریت مردم بر سینه انتخابات پارلمانی

انتخابات پارلمانی 27 سنبله بدتر از چند انتخابات گذشته برگزار شد و اکثریت مردم افغانستان دست رد برسینۀ این انتخابات زده و آنرا تحریم نمودند. این انتخابات با چنان تقلب، جعل کاری و زورگویی همراه بود که کمتر کسی باور به حداقل درستی این انتخابات دارد. برای برگزاری این انتخابات که بیش از 120 ملیون دالر "کمک" خارجی ها برآن به مصرف رسید و حدود صد هزار نیروی امنیتی به تأمین امنیت آن موظف بودند، بالاخره با شرکت حدود 30 درصد از مردم افغانستان، برگزاری مسخره ای را به نمایش گذاشت. درین انتخابات که افراد قاتل، زورگو، خونریز، فاسد و وابسته به استخبارات  بیرونیان در کنار دهها نفر دیگر شرکت کرده بودند، مردم را با نفرت از شرکت درین انتخابات وا داشت، بگذریم ازینکه بسیاری از مردم، عملکرد پارلمان گذشته را دیده بودند که چه کسانی در آن حضور داشتند و چه کارهای را انجام دادند. به این خاطر با هر که روبرو می شدی بی مکثی می گفتند «در پارلمان گذشته چه کردند که بازهم رای بدهیم».

درین کمپاین هزاران دالر به مصرف رسید و هر یک از کشور های بزرگ و منطقه با دادن پول، کوشش  نمودن تا عوامل خود را به ولسی جرگه بفرستند. این رقابت در حقیقت نه میان کاندیدان که در پشت پرده میان کسانی بود که به بخشی از کاندیدان پول و امکانات می دادند.

کارت های جعلی، پاک شدن رنگ، خراب بودن سوراخ کن، نبود مُهر برای مهر زدن برگ های رای دهی، مداخله دست اندرکاران انتخابات در نظر رای دهندگان، تشویق مردم در کنار سایت های رای دهی برای  دادن رای به اشخاص خاصی، حتی داخل شدن افراد مسلح زور مداران در مراکز رای دهی، تخلفاتی بود که به طور گسترده و بلااستثنا در تمام ولایات وجود داشت و برای هر آدم با سواد و بی سوادی نشان داد که این انتخابات با چی مداخلات و جعل کاری های همراه است و وکلای که از این طریق به پارلمان می روند چه معنی و مفهومی دارند. اینکه برای خریداری چنین رنگ های بدل و سوراخ کن های دیسی چه پول هایی به فساد رفته از روی عملکرد آنها می توان تشخیص داد که اگر چنین نمی بود چرا افغانستان دومین کشور فاسد جهان می شد.

مردم افغانستان در پارلمان گذشته دیده بودند که قاتلان فرزندان شان چگونه «منشور مصالحۀ ملی» را امضاء کرده و در ظاهر با این تصویب دستان شان که تا شانه در خون ملت افغانستان گور بودند را پاک نمودند و کرزی هم که لحظه ای از مغازله با قاتلان مردم و جنگسالاران دست بردار نیست بر این منشور مهر گذاشت و آنرا توشیح کرد و فکر می کنند که اگر اینان با پول و زوری که دارند اینبار نیز به پارلمان بروند، چه منشور های دیگری ازین قبیل  را به امضا خواهند رساند. لذا ضرورت رای دهی را ندیده و در مجموع نارضایتی های که از عملکرد خارجی ها و دولت نیز نزد مردم وجود دارد، نخواستند به چنین انتخابات پر از تقلب و جعل کاری بروند. بعضی ها فکر میکنند که این کاندیدان با رفتن به پارلمان فقط به فکر حرام و حرام خوری هستند و در صورت رای دادن به آنها درین حرام خوری سهیم خواهند گشت، لذا از دادن رای ابا ورزیده، سر بی درد خود را پر درد نساختند. اما مطمئناً که کمیسیون تعداد رای دهندگان را چند برابر بیشترد از اصل آن اعلان خواهد کرد و به خود خواهد بالید.

انتخابات 27 سنبله نشان داد که مردم افغانستان چه نفرتی نسبت به جانیان سی سال گذشته دارند و هر چه که کمیسیون برگزاری انتخابات و بعضی از مداهان پیرو فساد کنونی و شریکان غارت و چپاول با سر و وضع مدنی در رسانه ها تلاش نمودند تا مردم را بنام «مسوولیت ملی» و «پروسه ملی» تشویق به شرکت در آن نمایند، اما چون بسیاری از مردم وضعیت کنونی را شناخته و میدانستند که اینبار نیز بهتر از گذشته دسته گلی به آب نخواهد رفت، لذا براین همه تبلیغات چلیپا کشیده و از شرکت در انتخابات دست کشیدند. وقتی بسیاری از مردم به این باور بودند که وکیلان پیروز از قبل تعیین شده، چه ضرورتی به شرکت درین انتخابات پر سرو صدای میان خالی داشتند؟ برخی هم در جریان انتخابات وقتی زور گویی و تقلب ها را به چشم دیدند بدون اینکه رای بدهند، دوباره به خانه های شان برگشتند.

پارلمان جدید به هیچ عنوان بهتر از پارلمان گذشته نخواهد بود. آنانی که درین کمپاین هزاران دالر پول مصرف کرده اند، با رفتن به پارلمان تلاش خواهند کرد تا هر چه زود تر این پول ها را با مکیدن خون توده های مردم دوباره به دست آورند و مثل وکلای گذشته به قصر ها، لکزیس ها و ده ها نوکر و چوکر برسند، کمتر به پارلمان بیایند و بیشتر به کسب «شریف» کمیشن کاری بپردازند و وزرای «بیچاره» را زیر فشار قرار دهند، به قرارداد ها دست یابند، سرمایه گذاری کنند و با چکر های خارج و در خوش وبش با شبکه های استخبارات  بیرونی کیف نمایند.

افغانستان د يوويشتمې پيړۍ د استعماري خوځښتونو په لومه كې

افغانستان يو ځل بيا د يوويشتمې پيړۍ په پيل كې له داسې استعماري خوځښتونو سره مخامخ شوى چې له تاريخي پلوه سارى نلري. زوړ استعمار به لښكرې جوړولې او په ښكاره به يې هيوادونه لاندې كول خو د ساينس او تكنالوژۍ بې ساري پرمختګونو د استعمار څیره هم بدله كړيده. د عراق پر خاوره د ټول وژنو وسلو د شتون په پلمه د امريكې د متحدو ايالتونو او د انګريزي ځواكونو بريد او پر افغانستان باندې د نوموړو هيوادونو پوځي بريد په دې پلمه چې دا هيواد د ترهګرۍ په ځاله بدل شوی او بايد د ترهګرۍ له منګولو څخه وژغورل شي. دا هغه روښانه بيلګې دي چې د استعماري طاقتونو د ذاتي او فطري ځانګړتياو په بنسټ پرته له دې چې انساني ارزښتونو ته پاملرنه او درناوى وشي، تر سره كيږي.

د اوسنۍ نړۍ خلك غواړي د ساينس او تكنالوژۍ د پرمختګونو په رڼا كې سوله ايز ژوند ولري خو دا حق د نړۍ له ميليونونو انسانانو څخه اخيستل كيږي او د هغه پر ځاى اسارت، رنځ او كړاو وركول كيږي، د ډيموكراسۍ او بشري حقونو تر نامه لاندې پر خلكو راكټونه او بمونه وریږي او د باروتو اورونه بل شوي؛ د اقتصادي پراختيا تر نامه لاندې د هيوادونو مادي اومعنوي شتمنۍ لوټ كيږي او په لس هاو نورې بيلګې چې د استعماري هيوادونو د سياستونو اصلي څیره بربنډوي. افغانستان چې له ۲۰۰۱ كال راپدېخوا د امريكې د متحدو ايالتونو او بريتانيې د ځواكونو تر قبضې لاندې راوستل شوى، نه يواځې دا چې د دغې جغرافيې د اوسيدونكو ارادې ته پاملرنه نه كيږي، بلكې په ډيرې سپين سترګۍ د ستراتيژيكو تړونونو تر نامه لاندې خپل پوځي حضور ته د اوږدمهاله شتون په اصطلاح جواز تر لاسه كوي حال دا چې له حقوقي پلوه د افغانستان واكمنان دا حق نه لري چې د هر هغه ستراتيژيك تړون په پاى كې لاسليك وكړي چې د هيواد د ملي ګټو پرضد وي او د هغه تړون پر بنسټ د لس هاو كلونو لپاره په دې خاوره كې بهرنيو پوځي ځواكونو ته د حضور او شتون اجازه وركړي، كه داسې وي نو د اتلسمې او نولسمې پيړۍ د شاهانو او اميرانو په ځانګړي توګه د امير عبدالرحمن خان ټولې هغه معاهدې چې له استعماري هيوادونو سره لاسليك شوي باید د اعتبار وړ وي حال داچې هيڅكله داسې نده. د افغانستان او د امريكې د متحدو ايالتونو د ستراتيژيك تړون له مخې په افغانستان كې د نوموړي هيواد د پوځي لښكرو شتون څه ناڅه د يوې پيړۍ لپاره پاتې كيداى شي، او د بريتانيې د پوځي مشر ډيويډ ريچارډ وروستۍ څرګندونې چې د دوى پوځيان به تر څلويښتو كلونو پورې په افغانستان كې پاتې كيږي د دې څرګندويه دي چې په افغانستان او سيمه كې د ترهګرۍ شتون تش په نامه يوه پلمه ده، اصلي موخه دا ده چې په دې هيواد كې د ظاهري شعارونو تر شا يوه اوږد مهاله استعماري ستراتيژي پرته ده.

ډيويډ ريچارډ چې په افغانستان كې د ائتلافي ځواكونو مشري هم ورپه غاړه وه په دې ښه پوهيږي چې د كومو ځانګړو ګټو لپاره يې دغه پريكړه كړيده. دا يوازې د ډيويډ ريچارډ خبره نده بلكې د هغې اوږد مهالې ستراتيژۍ په اړه څرګندونه ده چې بريتانيا غواړي او په همدې نيت هم افغانستان ته راغلي چې په دې ټاټوبي كې د زړو فكرونو او خوبونو پر بنسټ د تل لپاره پاتې شي. دا هغو فكرونو او خوبونو ته ورته دي چې په نولسمه او شمله پيړې كې د استعماري انګريز واكمنانو او جنرالانو ليده خو ډير ژر ټول په اوبو لاهو شول. د ډيويډ ريچارډ د څرګندونو يو لامل دا دى چې دوى په استعماري سياستونو كې د امريكې د متحدو ايالتونو په پرتله پياوړي دي او تاريخي اوږده تجربه هم لري او نه غواړي چې ډګر يوازې امريكایيانو ته پريږدي، په دې تكل كې دي چې يو ځل بيا په هغه سمندر كې غوټې ووهي چې په تيرو پيړيو كې يې بيړۍ ډوبه شوې وه.

د جنرال ډيويډ ريچارډ وروستۍ څرګندونې دا په ډاګه كوي چې له يوې خوا په افغانستان كې د يو ملي خپلواك دولت چې په رښتینې توګه له خلكو څخه استازيتوب وكړي شتون نلري او له بلې خوا له ترهګرۍ او طالبانو سره جګړه تش يوه ډرامه ده چې د امريكايي او بريتانيايې جنرالانو لخوا پر مخ وړل كيږي او له دې ډرامې څخه د دواړو هيوادونو واكمنې ډلې او انحصاري كمپنۍ خپل د دايمې پوځي شتون په ګټه كار اخلي. استعماري واكمنې ډلې بې خبره لدې چې د افغانستان په ميليونونو وګړي اوس لكه نوره نړۍ په يوويشتمې پيړۍ كې ژوند كوي او د يوويشتمې پيړۍ انسانان دي. دوى هر ډول استعماري خوځښتونه څاري او د ښه نيت حركتونه هم پرتله كولاى شي، په دې پوهيږي چې د بهرنيو ځواكونو شتون په يو هيواد كې له كومو غم لړلو پايلو سره مل وي. سره له دې چې د اوږد مهاله پوځي شتون خبره د يوې ځانګړې ستراتيژۍ څرګندويي كوي خو دا هم جوتوي چې افغانان بايد د يو اوږد مهاله جګړې د زغملو لپاره چمتووالى ولري ځكه په افغانستان كې د امريكې او بريتانيې د پوځي اوږد مهاله شتون پريكړې له ترهګرۍ او القاعدې سره د مبارزې تر نامه لاندې نيول كيږي نو د دغو پريكړو لرليد افغانانو لپاره ګران تماميږي ځكه له پوځي شتون سره جګړه مل وي او په همدې توګه به د جګړې تنور تود وساتل شي.