صفحات

سخت است فهماندن چیزی به کسی که در قبال نفهمیدنش پول می گیرد. (احمد شاملو)

۱۳۹۰ اردیبهشت ۳۱, شنبه

ليبيا، د امپرياليستانو د تيري په محراق کې ‎

له ډیری مودی راهیسی لیبیا د معمر قذافی په شان یو زورواک لخوا رهبري کیږي او همدا لامل دی چې د دې هیواد ولسونه نه آزادي لري او نه هم له لومړني انساني حقوقو څخه برخمن دي. وروسته له هغې چې په عربي نړۍ کې، تونسي وګړو بی له «نړیوالې» مرستې وکړای شول د کارګرانو په مټ، زورواکان د واک له ګدۍ راوپریوځي او ان له هیواد یې فراري کړي، منځني ختیځ او د افریقا ځینې برخې د ولسونو د پاڅونونو په اور کې یو نوي پړاوته دننه شول، چې د دې پاڅون سپرغۍ لیبیا ته هم ورسیدلی، خو له بده مرغه چې «نړیوالې ټولنې» او په ځانګړي توګه ناټو د ولس پاڅون یرغمل کړل او په لیبيا یې د ولسونو څخه د دفاع په نامه تیری پیل کړ.

د معمر قذافي دولت چې په ۱۹۶۹ کال کې د یوې پوځي کودتا په ترڅ کې رامنځته شو، د خپل ۴۲ کلن حکومت په موده کې هڅه کړی چې د زورواکۍ او د پیاوړي پوځي دستګاه په ملتیا سره ولسونه وځپي او په همدې موخه یې سل زره ځانګړې ملیشې وروزلې چې داړتیا په وخت کې وکړای شي د ولسونو پاڅونونه وځپي، خو مګر د لیبیا ولس چې د هر بل هیواد د پرګنو په شان حق لري، آزاد او دموکراتیک ژوند ولري، بی له ډاره د دې حکومت په وړاندې راپاڅیدل، خو امپریالیستان چې د امپریالیستي کړنلارې له مخې د رښتوني ولسي پاڅونونو مخالف دي، په دوکه مارۍ سره یې د پاڅون واګی خپل لاسپوڅو ته ورکړ، څه چې ولسونه ترې تر شا شول.

دمعمر قذافی ځانګړی ګارډ چی د فداییانو په نوم یادیږي او شمیر نژدې ۲۵۰۰ کسانو ته رسیږي، له هغو کسانو څخه دی چی هر ډول قربانی ته تیار او آماده دي. د نظامی پلوه دمعمر قذافی پوځ په مدرنو او پرمختللو وسایلو سمبال دی چی په كې بيلابيل ډول روسي پرمختللي ټانكونه هم شامل دي، همدا ډول دا پوځ پرمختللي فرانسوۍ وسلى هم لري.

سره له دې چې د ليبيا خلك په دې ښه پوهيږي چې معمر قذافي د دوۍ حقوق ځپلي دي، خو په هيڅ ډول دې ته راضي نه دي چې د بهرني هيوادونو د مرييتوب كړۍ په غاړه كې واچوي. د ليبيا ولس هغه جنايتونه چې بهرنيانو په عراق او افغانستان كې د دموكراسۍ، انتخاباتو، بشري حقوقو او د مدني ټولنو د دودولو لپاره كړي دي، په ښه توګه ليدلي او دې ته رسيدلي دي چې استعمار له استبداد ځخه ډير كرغيړن دى.

خو نړيوالې امپراتورۍ د دې لپاره چې د خپل پوځي سازمان (ناټو) لپاره نوې دنده ومومي او وروسته له هغې چې ناټو له افغانستان څخه ووځي دا تړون سره يو ځاى وساتي او په ورته وخت كې خپلې منګولې په عربي نړۍ كې لا ښخې كړې، په بيرحمانه ډول پر دې هيواد هوايي بريد وكړ چې د فيډل كاسټرو په وينا سارې يې په تاريخ كې تكرار شوي نه و.

خو كه چيرې معمر قذافي، سره له دې چې د يو ارتجاعي دولت واكمن دى، د خپل هيواد د استقلال لپاره ژمن پاتى شي او لكه نورو زورواكو په شان د بهرنيو د تيري په وړاندې په ګونډو نشي خلك به دمګړۍ د استبداد سره د مبارزې په ځاي اصلي تضاد ته ورمخه او امپرياليستان به په ګونډو كړي او تيري كوونكي به د دې ټاټوبي څخه يوازې يو موټى سره خاوره له ځان سره ويسي.

۱۳۹۰ اردیبهشت ۳۰, جمعه

برباد

پاغر
کدامین واژه را

بر پای تو برباد باید کرد

کدامین مصرع را

بر یاد تو فریاد باید کرد

تو ای دختر!

تو نیلوفر

ترا دو لالۀ همراز با یک عشق

چون مه و خورشید، زاییدند

و شاعر، گفت:

«الماسی» تراشیدند

چکاچاک دلیران، مقدمت را تا دژ کابل

به خون کرکسان تجلیل می کردند

و کابل را چو رود نیل می کردند

پدر؛ با دست خود گهوارۀ هنگامه

مي شوريد

و مادر؛ از پس آبستن تو

پهنۀ رازش به صد قندیل می آراست

که راه این است

و پا تا فرق کوه، باید نیاساید

هنوزت دست بر تقدیر می خندید

هنوزت رمز نیلوفر به چهرت

خاطرات خفته را

بیدارتر می کرد

دو لاله ناگهان رفتند

خزان کُشته زود آمد

پدر کشتند و مادر رخنۀ بیداد را می بست

تعهدنامۀ یک داد را می بست

نمی دانی که بر «مینای» تو،

کی ها آواز خون دادند؟

چه می گفتند و چون دادند؟

چو دستانش بهم بستند

وآتش فرق او بشگافت

به خورشیدی رسن بستند

کفن بستند

و آنگاه در تۀ تالاب خندیدند

رفیقانِ دروغین

در پس نامش، نوشتند

«روسپی»

و آتشخانه در مرداب، ساکت شد

و تو «نیلوفر» مرداب

و تو یک «برگ»

برنده «برگ»

ترا یک باد، با عشق دروغین

سخت پرپر کرد

و اکلیلی ز خاک و دود، بر سر کرد

نمی دانی

که مرداب این چنین باید

و شاعر نیک می داند

که شعرش راستین باید

نمی دانی ؟

و گاهی خوب می دانی

ترا چون «تحفۀزرین»

شگردی در کف دستان «جمعی»

بیگمان دیدند

نه یک لحظه که هر دم هر زمان دیدند

ترا بازیچه گک، یا عروسک...

نیک می دانی

به نام تو،

دریدند، بردن و خوردند

دهها دل در درون سینۀ آتشگران مُردند

و آخر قفل بازویت شکست

و برکرانت

گندها ، مردابِ ره خشکید

و تو نیلوفر یک دشت

ومن با مصرع های سرخ

خشکیدن مرداب را

آلاله می گویم







۱۳۹۰ اردیبهشت ۱۸, یکشنبه

د مې لومړۍ، كارګران د جنايتو اصلي قربانيان


د ۱۸۷۲ كال په ژمي كې د امريكا په شيكاګو ښار كې زرګونه كسان د اورسوځيدنې له امله بى كوره او د سختې ولږې سره مخامخ شول، چې ټول يې زياركښه كارګران ول. دا اور سوځيدنه لامل شوه چې كارګران يو ستر لاريون په لاره واچوي چې دې لاريون پانګوال نظام ته سخت ټكان وركړ او پانګوالان يې د نوې ننګونې سره مخامخ كړل، ځكه چې د دې معترضو لاريون كوونكو په بيرغونو ليكل شوي ول: يا ډوډۍ يا وينه! 

كه څه هم پانګوالو دا ستر لاريون په سخته وځپو، خو د دې اعتراض پرتمينې شيبې تلپاتې شوې او د كارګرانو نړيواله ورځ يې رامنځته كړه چې هر كال د ټولې نړۍ د كارګرانو لخوا په ډير برم او پرتم سره د پيوستون په موخه لمانځل كيږي. 

پانګوالان تل هڅه كوي چې د كارګرانو نړيوال ورځ د طبقاتي منځپانګې څخه تشه كړي او دا مبارزاتي ورځ لكه نورو عادي ورځو په شان د "كاركوونكو" ورځ ونوموي. خو په تيرو ۱۳۹ كالو كې د كارګرانو طبقاتي مبارزې ښودلې ده چې دا ورځ د "كاركوونكو" ورځ نه بلكې د ښكيلاك او زبيښاك په وړاندې د طبقاتې مبارزې د ژمنتيا د تازه كولو ورځ ده.  دا ورځ د پانګوالۍ د زبيښاك په وړاندې د نړۍ د ټولو كارګرانو د پيوستون ورځ ده.

 كه څه هم پانګوالان كوښښ كوي  چې د كارګرانو انقلابي پتنسيل وځپي، خو په دې وروستيو څو مياشتو كې په منځني ختيځ او په تيره بيا په تونس كې كارګري پاڅونونو وښوده چې  كارګران په پيوستون سره كولاې شي د زورواكانو او د نړيوالې امپراتورۍ  د لاسپوڅو زبيښاكګر نظام ړنګ كړي. په تونس كې دا د كارګرانو اتحاديه وه چې وې كړاى شول د ولسي پاڅون لمبې بل كړي، چې ډير ژر يې د منځني خيتځ او ان د افريقا د شمال ځينې برخې ونيولې. 

په افغانستان كې، په داسې حال كې د كارګر نړيواله ورځ لمانځل كيږي چې د 49 هيوادونو سرتيري او طالبان دا زياركښ انسانان په خپلو بريدونو كې وژني او د دې دواړو خواوو اصلي قربانيان كارګران او زياركښان دي. 

كارګران سره له دې چې د ژوندانه ټول نعمات توليدوي او د هيواد اقتصادي څرخ د همدې طبقې په لاس كې دى او په بيلابيلو سكتورونو كې كار كوي او يو شمير زيات يې د لويو ښارونو په څلور لارو كې د كار موندنې په تمه ورځ پاى ته رسوي، خو په خپله د لومړني انساني حقوقو څخه بې برخې دي او د مادي نعماتو څخه هومره حصه وركول كيږي چې د د لا كار لپاره د دوې د ژوندي ساتلو لپاره كافي وي.  

په داسې حال كې چې كارګران د ټولو طبقاتو تر منځ مخكښه او انقلابي طبقه ده او كولاې شي په سياسي، اقتصادي او ټولنيزو بدلونونو كې ټاكلې رول ولوبوي، خو په تيرو كلونو كې  ځينو لاسپوڅو نه يوازې د دې مخكښې طبقې په نامه د هيواد سياسي او اقتصادي استقلال او خپلواكۍ په بهرنيو وپلورله، بلكې  د دې طبقې ايدئولوژي او فكر ته يې هم خيانت وكړ. د تنظيمي جګړو پر مهال هم زياركښان او په ځانګړي توګه كارګران، د جګړې اصلي قربانيان ول. اوس هم چې بهرنيان په هيواد كې شتون لري او د سياست تر څنګ، اقتصادي، فرهنګي او ټولنيزو چارو لپاره پاليسي جوړوي، دا ټولې پاليسيانې د زياركښانو د منافع په خلاف طرحه كيږي او همدا لامل دى چې ورځ تر بلې كروندګر، كوچني بوروژوازي د كارګرانو كاروان سره يوځاى كيږي او لويې څلورلارې د كار د موندنې په موخه ډكوي. خو د كار د موندنې پر ځاې د سپكاوي، توهين او تحقير سره مخامخ كيږي او د اوسنې دولت ټولې ناخوالې د همدې زياركښانو په اوږو باريږي.  

په داسې حال كې چې كارګران، څه ميرمنې او څه نارينه، د اوسني جنايتونو اصلي قربانيان دي او د دې پر ځاى چې د دې طبقې د منافعو او ګټو څخه دفاع وشي، انجوګانې، مدنې ټولنې او په تيره بيا ځينې معلوم الحاله سازمانونه او ډلې ټپلې، دا انقلابي طبقه هيره كړى او د پانګوالو او ښكيلاكګرو سره په جوړجاړي كې د ميرمنو د ورځې په پلمه هوټلونه ډكوي او تشوي او په دې توګه د دې طبقې ارمانونو ته خيانت كوي. 

دا د كارګرانو او زياركښانو د اصلي ملاتړ كوونكو دنده ده چې د دې طبقې د پيوستون او د مبارزې د لا ګړنديتوب لپاره د هيڅ ډول هلو ځلو څخه ډډه ونكړي او هغه پټ انقلابي پتنسيل چې په دې طبقې كې موجود دې، راڅرګند او د دې طبقې تر څنګ د نويو بدلونو لاره انځور كړي، څو د ښكيلاك تر څنګ د زبيښاك خونړي نظام ته هم تلپاتى ټكى كيښودل شي.