قیس جان هیڅکله رانغی

«کابلیان یې په وینو لیکي»     تلیاد داد نورانی

پلار مې ناوخته واده کړی و. زما مور د څلورو ماشومانو په زیږولو داسې خوړینه ښکاریده ته وا چې د ۷۰ کالو ده. موږ درې خویندې او یو ورور وو. پلار مې بې له کومې پیښې تل استغفار کاوه او دا یې عادت ګرځیدلی و. زما مور ورباندې زیاته ګرانه وه. ما د خپل عمر تر ۲۱ کلنۍ د هغوی تر منځ یو ځل هم په کورنیو کې عامه لانجه نه وه لیدلې 

.

په هغه ورځو کې له ښوونځي څخه تازه فارغ شوی وم، په کار پسې ګرځیدم او قیس چې موږ ورته قیس جان ویل، په اتم ټولګي کې و. کله چې زما مور یوازې د یوه زوی په درلودلو خواشیني ښودله، زما پلار ورته په کرارۍ او خپلې خاصې موسکا ویل: زه هم له پلاره یوازی پاتې یم، مګر ما و نه شو کولای چې ژوند وکم؟ خدای دې قیس جان لوي کړي. موږ ټول له قیس څخه خوشاله وو. هغه په درسونو کې تکړه و او دباندی کارونه یې هم بې له جنجاله کول 

.

څو ورځې کیدې چې زما پلار کار ته نه تلو. قیس له ښوونځي څخه پاتې و او ما هم د کار لټون پرې ایښی و. راډیوګانو یوازې د کابل په اړه خبرې کولې. پلار هره شیبه استغفار ویل او د حالاتو د یوې خوا کیدو په انتظار و 

.

نه پوهیدو چې څه برخلیک به یې سترګې پر لار وي. غم او خوشالي یې له اندیښنې سره سرګردانه غوټه شوي وو. مور عموماً د دې شیانو په اړه لږ فکر کاوه خو په هغو ورځو کې یې تر ټولو زیاتې پوښتنې کولې، ته وا چې ذهني تشویش هغه خوړله. پلار مې پر قیس او زما پر دوو خویندو ټینګار کاوه چې که هر څه وشول، وبه شي، تاسو خپل درسونه تکرار کړئ. لومړی ځل و چې زما مور په تنده د هغه خبرې پرې کولې او ویل یې: د زلیخا پلاره! خدای خبر چې څه کیږي 

.

لا لمر نه و راختلی چې د موټرانو ګرګر د کابل چاپیریال ونیو او موږ له خوبه پاڅیدو. زموږ کور د آسمایی پر لمن تر سړک یو څه پورته و. زما پلار د ګاونډیانو په شورماشور کوڅې ته ووت. مخامخ ګاونډی چې د دولت امنیتي چارواکو څخه و او تل یې په لوړ غږ خبرې کولې، څو ورځې کیدې چې ږیره یې نه وه خرولې، خولۍ یې پر سر، لکه یو سل کلن سړی یوی څنډې کې کرار ولاړ و او نه پوهیده چې شیبه وروسته به څه کیږي 

.

د لمر زرینې وړانګي کرار کرار د آسمایی او شیر دروازې پر څوکو غوړیدې او کابلیان یې د هغوی د آرامۍ په وروستیو ورځو کې ګرمول. زما پلار څو ځله وویل: زلیخا و نه وځې، که وتلې د مور چادري دې پر سر کړه، د جنرال ښځه سهار چادري پر سر ووتله، مجاهدین د لوڅو مخونو څخه بد وړي. ګاونډیانو سهار له هرې خبرې وروسته ویل: خدای دې خیر کړي. لکه چې خبري خراپې دي. په دې خبرو می یو ځلي زړه ولوید او یوه شیبه هک پک پاتې شوم. قیس ناره کړه: پلاره زموږ ښوونځی ژر پیل کیږي؟ مجاهدینو د ښوونځیو په هکله څه ویلي؟ پلار ورته وکتل او ویې ویل: زویه خدای دې خیر کي 

.

د ورځي په پیل کیدو دانه مانه ټکان اوریدل کیده. له هر ټک سره زما مور له خپل ځایه غورځیده او بیرته یې ډډه وهله. د غرمې دوولس بجې د اړخ ګاونډی چې زما له پلار سره یې یوځای کار کاوه، زموږ سرای ته راغی او په وارخطایۍ او نفسکو یې وویل: مجاهدین پر دوو برخو ویشل شوي. حزب اسلامی د کورنیو چارو وزارت نیولی، شاید جګړه پیل شي. د وړو او ډوډۍ چاره مو وکئ. بیا په بیړې خپل کور ته لاړ. زما د مور رنګ پیکه شو. قیس او دوی خویندې مې وارخطا شوې او ځانونه یې زما مور ته نږدې کړل 

.

ټکان ورو ورو زیاتیدل او غږونه یې لوړیدل. یو ځلي د آسمایی پر سر یوې چاودنې کابل ولړزاوه. موږ له ویرې کوټې ته منډه کړه. د کوټو دستکونو ټک ټک کاوه او د زلزلې حالت په شان یو احساس مو کاوه. وړې خور ژړلې او زما مور ورته زړه ورکاوه. نور نو قیامت پیل شوی و. تر دوو بجو جګړې زور واخیست او بې له هدفه هر یوه هرې خواته مرمۍ ورولې. موږ خپلې کوچنۍ زیرزمینۍ ته منډه کړه. د کابل آسمان شیبه په شیبه په لوګي کې ورکیده او  د لوګي وریځې کرار کرار زموږ بام ته نږدې کیدې. تر شپې مو و نشوای کولای چې ځانونه وخوځوو. زما مور سره د لمانځه د قضا کیدو اندیښنه وه. هغه شپه له کابل څخه د آذان غږ وانه وریدل شو او زما مور کرار د تشناب خواته روانه شوه. قیس چې ریږدیده څو ځله یې ناره کړه: مورې تشناب ته مه ځه، دلته تیمم  وکه. زما مور لا دویمې زینې باندې پښه نه وه ایښې چې په لوړ غږ یې آخ  کړ او د سرای منځ کې ولویدله. پلار مې د هغې خوا ته په ځغستا شو. ما قیس ټینګ نیولی و چې ونه وځي، خو هغه لکه کوچنۍ مرغۍ زما په غیږ کې لپتکې او نارې وهلې: مورې، مورې!

پلار مې نه پوهیده چې څه وکړي. هغه زیرزمینۍ ته زما د مور د راوړلو توان نه درلود. ما په یوه ټوپ ځان مور ته ورساوه، خو هغه نوره ژوندۍ نه وه. د سرای منځ په وینو لړلې و. هغه مو تر زیرزمینۍ پورې راکش کړه. قیس ورباندې ځان واچاوه او دوې خویندې مې بې سده شوې وې 

.

درې ورځې مو د مور مړی وساتو. دویمه ورځ چې د څو شیبو لپاره جګړه کراره شوه، د اړخ ګاوندی او ښځه یې زموږ کور ته راغلل او جسد مو د پاس خونې ته پورته کړ. موږ هم ضعیفه او ناتوانه شوي وو. خوب رانه تښتیدلی و او څه مو خوړلي نه وو 

.

څلورمه شپه پنځه کسانو، چې زموږ په کوڅی کې اوسیدل، د مرمیو او اور لاندې زما مور زموږ کور ته نږدې د کوڅې له ګولایي سره یوې کندې کې خاورو ته وسپارله. وروسته چې کراري شوه، قبر د ورانیو لاندی داسې ورک شوی و چې هیڅ نښان یې پاتې نه و 

.

دوې میاشتې مو په هغې زیرزمینۍ کې تیرې کړې. کوڅه بیخي خالي شوې وه.  زما پلار د مور تر مړینې په یوه خالي او بې کسه کوڅې کې زما (د یوې پیغلې لور) په اوسیدو زیات ځوریده. قیس تر ټولو زړور او تکړه و. هر کار ته چمتو و. ما چې خپلې ټولې هیلې پر قیس تړلې وې تصمیم مې درلود، په هره بیه چې وي، هغه وساتم. هغه زما د دوو خویندو لپاره زما د مور له مړینی څخه زیات ځوریده خو هڅه یې کوله چې په دې هکله څه و نه وایي. زما پلار په هغو دوو میاشتو کې بیخي مات شوی و او نور یې استغفار نه ویل 

.

دوې میاشتې وروسته هسې تش په نوم یو اوربند اعلان شو او موږ وکولای شول چې په خپل شاوخوا یو څه پوه شو. غرمه وه چې زما ماما راورسید. زما د مور له مړیني څخه خبر نه و. سرای شمالي ته یې نږدې دستفروشي کوله. کله چې کوټې کې کښیناست زما د مور پوښتنه یې وکړه. موږ ټول چپ یوه بل ته کتل. نه پوهیدلو چې څرنګه ورته ووایو. وروسته زما پلار چې اوښکې یې پر مخ بهیدې، ورته کیسه وکړه. هغه ورځ موږ ټولو دومره وژړل چې د دوو میاشتو عقده مو د ماما په راتګ سره وایستله.

ماما د شپې پاتې شو او داسي وټاکل شوه چې سبا به د خپل توان سره پر شا د هغه کور ته کډه وکړو. قیس ژړل او ویل یې چې مور په دې ورانۍ کې یوازې نه پریږدي خو زما ماما هغه ته زړه ورکاوه 

.

ګهیځ لمر لا نه و ختلی چې هوايي ټکانو کابل لکه زموږ ټپي زړونو سور کړی و، له ځایه مو ټوپ کړ. هر چا څه واخیستل او د ماما کور خوا ته رهي شولو. موږ ټوله د مور پر قبر چې د دیوالو لاندې ورک شوی و یو څو شیبی تم شوو، او په سلګیو مو وژړل. په هغې کوڅې کې چې پخوا به خورا ګڼه ګوڼه وه، اوس هیڅ لاروی نه لیدل کیدو چې زموږ تراژیدي وویني.

ماما مې ټینګار کاوه: حرکت وکړئ چې حالات بې اعتباره دي، هره شیبه د جګړې امکان شته. آرتل پل ته نږدې شوي وو چې سخته جګړه پیل شوه. د ګذرګاه د کلا له سر څخه یې آسمایي او له هغه ځایه یې شیر دروازه ویشتله. موږ د جګړې منځ کې راګیر شوو. د څو ویجاړو دیوالونو تر پناه پراته وو. ماما نارې وهلې، هر څه چې مو اخیستي و یې غورځوئ، ځانونه وساتئ. د څو دیوالونو لاندې په ویالو کې مو پروت کړی و. د ژړا لا نه وو. زما پلار او قیس یوی خوا ته او موږ او ماما بلې خوا ته پراته وو. د جګړې ټکانو او مرمیو موږ له یوه بله جلا کړو. ماما په هغه حالت کې زموږ ساتنه کوله او د لارو په کږلیچو کې یې موږ د ښار تر مرکز ورسولو، بیا د هغه کور خواته رهي شوو. موږ مخکې ورسیدو او د قیس او پلار په اړه خورا اندیښمن وو. ماما هره شیبه دباندې تلو او راتلو. شپه وه چې زما پلار راورسید، د قیس پوښتنه یې وکړه. هغوی هم له یوه بله جلا شوي وو. موږ ورځې او میاشتې د قیس په انتظار و خو قیس جان هیڅکله رانغی.

یاد و خاطرۀ برف کفنان یکاولنگ را گرامی می‌ داریم!

و بازهم جدی رسید، ماه خون، ماه اشک، ماه برف کفنان یکاولنگ، ماهی که بیش از 350 انسان زحمتکش به وسیلۀ وحوش طالبی سلاخی و تیرباران شدند و خون شان بر برف های یکاولنگ شکوفه زد و روی تیکه داران قومی و جنگسالاران را برای همیشه سیاه و سیاه تر کرد.

در زمستان سال 1379 ولسوالی یکاولنگ ولایت بامیان اسیر گروه جنایتکار طالب گردید. ولسوال طالبان سید صوفی گردیزی (این شخص سالهاست در حزب وحدت محقق فعالیت دارد) با تعدادی از نیروهایش بر یکاولنگ حکومت کرد و حزب وحدت که از طالبان شکست سختی خورده بود، به درۀ صوف ولایت سمنگان پناه برده بود، زمزمه هایی شنیده میشد که حزب وحدت قرار است در زمستان بالای یکاولنگ حمله کرده و آن را تصرف نماید. این موضوع مردم منطقه را سخت نگران کرده بود تا اینکه تعدادی از متنفذین و مو سفیدان به درۀ صوف نزد خلیلی رفته و برایش توصیه کردند که در زمستان بالای یکاولنگ حمله نکند و در صورت حمله توده های بیچارۀ این ولسوالی از سرمای زمستان تلف خواهند شد؛ خلیلی هم ظاهراً به موسیفدان قول می دهد که به یکاولنگ حمله نکند و بدین لحاظ مردم با خاطر آسوده مشغول زندگی بخور و نمیر و فقیرانۀ خود شدند.

چند روز از آمدن موسفیدان از درۀ صوف به یکاولنگ نگذشته بود که نیروهای حزب وحدت از سمت بند امیر بالای یکاولنگ حمله کرده و بدون مقاومت طالبان یکاولنگ را تصرف کردند. دو روز از تصرف یکاولنگ به دست حزب وحدت نگذشته بود که طالبان به تلافی شکست و پس گیری یکاولنگ از وحدتی ها، چند صد طالب جنایتکار و مجهز را از مرکز بامیان به ولسوالی یکاولنگ اعزام کردند. تفنگ بدوشان حزب وحدت که روحیۀ جنگ نداشته و قبلاً شکست های پی هم از گروه طالبان خورده بودند، این بار نیز بدون مقاومت و جنگ ولسوالی را رها و در قریه ها و خانه هایی که اطراف ولسوالی قرار داشتند گریخته و پناه گرفتند و بالای نیروهای طالب از بین قریه ها و خانه های مردم فیر را شروع کردند. 

طالبان این پیام آوران مرگ و وحشت که جزء قتل، غارت و توهین چیزی بلد نبودند با تصور اینکه نیروهایی که از هر جا و هر منطقه بالای شان فیر می کردند از همان قریه و مربوط حزب وحدت می باشد، لذا سیاه دلان کور دل طالب را به قریه ها اعزام و هر فرد جوان یا پیری که به دست شان افتاد با خود به ولسوالی آوردند. نیروهای طالب در روز 18 و 19 جدی که سردی طاقت فرسا و برف سنگینی همه جا را فراگرفته بود از قریه های یکاولنگ «آخندان، کشکک، کته خانه، بید مشکین، گرد بید، جمک، فیروز بهار، دهن کنک، لیلور، گنبدی و...» بیش از 350 تن از فقیر ترین، نادارترین و زحمتکش ترین افراد را با پای برهنه روی برف جمع کرده و در پشت موسسۀ آکسفام و دهن شوراب با دست های بسته تیرباران کردند. 

سه شبانه روز اجساد شهداء روی برف افتاده و طالبان به کسی اجازۀ گردآوری و دفن شهداء را ندادند. چون تعداد اندکی از مردانی که از هر قریه باقی مانده بود همگی به کوه ها فرار کرده بودند، بعد از گذشت سه روز فرمان «عفو» از سوی طالبان اعلام شد و چند نفر پیر مرد از هر قریه اجساد شهداء را که به علت سردی هوا با هم چسپیده بودند، جمع آوری و با موتر کاماز به قریه ها انتقال دادند. درهر قریه محشری بر پا شده بود، یکی شوهرش سوراخ سوراخ شده بود، یکی برادرش تکه تکه شده بود، یکی فرزندش سلاخی شده بود و یکی چند تن از عزیزان خویش را از دست داده بود. هیچ خانه ای بدون ماتم نبود؛ تکیه خانه ها پر از اجساد شهداء بودند، بازماندگان شهداء آنقدر گریسته بودند که دیگر اشکی برای شان باقی نمانده بود. بالاخره با همت زنان و موسفیدانی که در قریه ها باقی مانده بود، اجساد در گورهای دسته جمعی دفن شدند. این انسان های بی گناه که توسط طالبان و به تحریک حزب وحدت سلاخی شدند از اقشار پایین جامعه بودند و هیچ پیوندی با هیچ حزب و تنظیمی نداشتند.

بعد از قتل عام یکاولنگ نیروهای خلیلی به درۀ چاشت گریختند و منتظر فرصت ماندند تا طالبان را از ولسوالی یکاولنگ بیرون کنند. در اواخر ماه ثور سال 1380 حزب وحدت دوباره به ولسوالی حمله کردند و ولسوالی را تصرف نموده و به اذیت و آزار مردم و غارت دکان ها و خانه ها، پایمال نمودن کشت مردم توسط اسپ هایشان پرداختند، تا اینکه بار دیگر نیروی عظیمی از طالبان به یکاولنگ رفته نیروهای خلیلی را دوانده و یکاولنگ را این بار به آتش کشیدند. یک هفته خانه ها و بازار یکاولنگ می سوخت، فضای زیبا و دلنشین یکاولنگ در بهار 1380 پر از دود و خاکستر شده بود. تمام قریه ها از سکنه خالی شده بودند و جز وحشت و ویرانی چیزی به چشم نمی خورد. شهر و دکان ها به تلی از مخروبه و خاک و خاکستر مبدل شده بود و کسی تا فاصلۀ 20 کیلومتری ولسوالی دیده نمیشد.

با وجود این همه جنایت و شناعت بر توده های بیچارۀ ولسوالی یکاولنگ از سوی طالبان و حزب وحدت، با دیده درایی یکی از رهبران حزب وحدت گفته بود، کسانی که در یکاولنگ کشته شدند طالب بودند و با بیرق طالب به استقبال «پسران کاکای» شان رفته بودند و حق شان بود که کشته شوند. وحدتی ها ناجوانمردانه بر مرگ عزیزان یکاولنگ قهقه سر دادند و بد مستی کردند. تنظیم های ساخت ایران مستقر در مناطق مرکزی مانند دیگر همپاله های شان که در حالت نزع قرار داشتند و خونخواران طالبی حال شان را حسابی جا آورده بود با  پیش آمدن 11 سپتمبر و با حمایت (ب.52) جان تازه ای در کالبد شان دمیده شد و یک شبه همه نکتایی پوش، «دموکرات» و «مدرن» شدند. به این ترتیب ورق جدیدی از تاریخ کشور که با اشغال، تجاوز، بمبارد، فقر، بیکاری و بدبختی توده ها همراه بود، گشوده شد.

نشریۀ «پیشرو» خود را در غم عزیزان یکاولنگ شریک دانسته و بازوان مردم را در انتقام از قاتلان ملت ستبر و نیرومند می خواهد. «پیشرو» به خاطر همدردی و غمشریکی با بازماندگان شهداء در سال های گذشته برای اولین بار عکس و نام شهدای یکاولنگ را توسط دوستان، خوانندگان و وارثان شهداء جمع آوری و به نشر سپرد و با تهیۀ فیلم مستندی خواست دین خود را در قبال شهدای یکاولنگ در حد توان ادا نماید تا باشد این یادواره ها همچون خنجری بر قلب تیکه داران قومی و نوکران سرسپردۀ استعمار عمیق تر و برنده تر فرود آید. 

دست اندرکاران نشریۀ «پیشرو» بار دیگر یاد و خاطرۀ برف کفنان شهدای یکاولنگ را گرامی داشته و به روان شهدای این حادثۀ خونین ادای احترام می نمایند.  

گوشه ای از پیامدهای ششم جدی

سوسیال امپریالیزم شوروی به روز ششم جدی سال 1358 با یک صد و ده هزار عسکر مجهز و کارکشتۀ لشکر چهلم قشون «سرخ» بر کشوری که هنوز مناسبات ارباب - رعیتی در آن حرف اول را میزد و از پیشرفت های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، تجهیزات پیشرفتۀ نظامی، اردوی مجهز و با تجربه، حاکمیت سیاسی مقتدر و قوای هوایی فعال و مجهز در آن خبری نبود، از زمین و هوا هجوم آورد. این تهاجم نظامی که بیش از 9 سال دوام کرد، برای تجاوزگر 15 هزار کشته، نزدیک به 50 هزار زخمی، میلیاردها دالر هزینه و بالاخره تا مرز از هم پاشیدن شوروی به 15 جمهوریت پیش رفت، اما این تجاوز برای افغانستان عقب افتاده بیش از یک ملیون کشته، یک و نیم ملیون معلول و معیوب، نزدیک به سه ملیون زخمی، 5 ملیون مهاجر، از بین رفتن نیمی از زمین های زراعتی در نتیجۀ فرود آمدن هزاران تُن بمب و مواد انفجاری دیگر، جابجایی 10 تا 15 ملیون حلقه ماین در سراسر کشور، تخریب مزارع، باغ ها و خانه های گِلی توده های فقیر و بالاخره به جا ماندن کشوری ویرانه، درگیر با جنگ های داخلی، حاکمیت امارت قرون وسطایی طالبان و بالاخره یلغار 48 کشور ریز و درشت امپریالیستی به سردمداری امریکای جنایتکار چیز دیگری به ارمغان نیاورد.

تجاوز شوروی ها به افغانستان که ظاهراً با شعار «انترناسیونالیزم پرولتری» و «کمک و همکاری» با حزب «برادر» (حزب «دموکراتیک خلق») آغاز گردید، در واقع نتیجۀ توسعه طلبی سوسیال امپریالیزم اتحاد جماهیر شوروی و استراتیژی رسیدن به آبهای گرم و اوج جنگ سرد بین امپریالیزم امریکا و ناتو از یک طرف و سوسیال امپریالیزم شوروی و پیمان ورشو از جانب دیگر در آسیا بود، مخصوصاً پس از آنکه کودتای هفت ثور 1357 حزب منفور «دموکراتیک» به رهبری نورمحمد تره کی علیه داوود خان که منجر به قتل داوود و اعضای خانوادۀ او گردید و قدرت سیاسی را جناح «خلق» این حزب به رهبری نورمحمد تره کی به دست گرفت، این تهاجم نظامی صورت گرفت.

این وضعیت، امپریالیزم امریکا را آتشین ساخت و از خود واکنش های جدی و شدیدی نشان داد که عامل وقوع حرکت ها و تحرکات بعدی علیه تره کی گردید. البته نباید از یاد برد که قبل از آغاز تجاوز شوروی به افغانستان، سازمان جاسوسی امریکا (سیا) به دستور جیمی کارتر رئیس جمهور وقت امریکا به تاریخ سوم سرطان سال 1358 تقریباً شش ماه پیش از آن که شوروی ها به افغانستان لشکرکشی کنند، برای اولین بار کمک های محرمانه را به مخالفین رژیم طرفدار شوروی ها امضاء نموده بود و این خود سر آغاز تحریک شوروی ها به حمله بود.

برژینسکی مشاور امنیت ملی کارتر که پولندی الاصل و مهاجر در امریکا بود، در مصاحبه ای که به ارتباط این کمک ها داشت، صریحاً اعتراف نمود که قصد آنها تحریک شوروی ها به اشغال افغانستان بود که مطمئناً این را از بهر نجات حملۀ احتمالی نظامی شوروی ها به پولند کشور آبایی خود انجام داده بود. او در یک مصاحبه گفت: «ما روس ها را وادار به دخالت نظامی در افغانستان نکردیم، اما آگاهانه امکانات این اقدام را افزایش دادیم.» هنگامی که خبرنگار از او سوال کرد که: «آیا با مرور وقایع گذشته، پشیمان نیست از این که از رشد بنیادگرایی اسلامی حمایت کرده و به تامین سلاح و آموزش برای تروریست های آینده پرداخته است؟» برژینسکی پاسخ داد: «باید دید در تاریخ جهان اهمیت چه چیزی بیشتراست؟ طالبان یا سقوط کمونیزم؟ به جنب و جوش در آمدن مسلمانان، یا آزادی اروپای مرکزی و پایان جنگ سرد؟»

زمانی که جیمی کارتر در سرطان 1358 دستور العمل اولین کمک های محرمانه به مخالفین رژیم طرفدار شوروی ها را امضاء می کرد، برژینسکی مشاور امنیت ملی کاخ سفید به کارتر گفت: «حالا می توانیم توپ جنگ ویتنام را به زمین اتحاد جماهیر شوروی بیندازیم.» 

رویارویی دو هیولای بربادی جهان (امریکا و شوروی) در افغانستان که یکی به هدف هژمونی و گسترش سلطه بر آسیا، رسیدن به آب های گرم هند، به زیر کنترول در آوردن راه های آبی (ترانسپورتی و ترانزیتی)، مدیریت نقل و انتقال کالاهای تجارتی و مواد نفتی از این مسیرها و فکر تسخیر آسیا را در سر می پروراند و دیگری به هدف به زانو در آوردن رقیب سر سخت و به اصطلاح شکست «کمونیزم» تا سرحد کمک گرفتن از استعمار پیر «امپریالیزم انگلیس» و چوبدست اش (پاکستان)، کشورهای عربی حوزۀ خلیج فارس و بنیادگرایی اسلامی از هیچ وسیله ای دریغ نورزید، در واقع عامل مهم خارجی وقایع خونین چهار دهۀ اخیر در افغانستان می باشد. باید متذکر گردید که چون طراحان این تجاوز جنایتکارانه و لمیده در کاخ کرملین که از یک طرف محاسبۀ دقیق و همه جانبه از قدرت امپریالیزم امریکا و ناتو نداشتند و از جانب دیگر رهبران جناح «پرچم» مخصوصاً ببرک کارمل وضعیت افغانستان را به صورت اغراق آمیز آماده برای دخالت نظامی برای باداران خود تشریح و حاکمان شوروی را دعوت و ترغیب به این تجاوز کردند، فلهذا این خود میتواند از بعُد داخلی عامل مهم تباهی و بربادی افغانستان به شمار رود.

تجاوز سوسیال امپریالیزم شوروی، پیامدهای بس ناگوار و جبران ناپذیری را برای توده های زحمتکش و ستمدیدۀ ما به همراه داشت. چنانکه پس از خروج  شوروی ها به تاریخ 26 دلو 1367، دولت دست نشاندۀ آن به رهبری نجیب نتوانست در برابر فشار تنظیم های جنایتکار (هفتگانه و هشتگانه) که سراپا در وابستگی به کشورهای امریکا، انگلیس، ایران، پاکستان، قطر، عربستان و سایر کشورهای طماع قرار داشتند، مقاومت نماید و سقوط کرد. این تنظیم های تشنۀ قدرت در فردای سقوط دولت نجیب با راه اندازی شدیدترین و خونین ترین جنگ داخلی، آستین ها را برای قتل عام توده ها و بربادی کشور بر زدند و تا توانستند، کشتند، بستند، چور و چپاول کردند که تاریخ از یادآوری فجایع روزهای حاکمیت تنظیم های جهادی عار دارد. 

قتل و کشتار توسط تنظیم های جهادی یکی از پیامدهای اسفناک تجاوز قشون «سرخ» شوروی به افغانستان می باشد. هنوز خون های ریخته شده توسط جنایتکاران جهادی نخشکیده بود، دودِ ویرانی شهرها و شعله های آتش هنوز خاموش نگردیده بود که گروه منحوس و قرون وسطایی امارت اسلامی طالبان که از طرف (آی.اس.آی.) تمویل و تجهیز می گردید، برای پیاده کردن امیال چوبدست امپریالیزم (پاکستان) در افغانستان، تطبیق پروژۀ یونوکال و راندن جهادی ها به غارها، شلاق را بر جان توده های خسته از جنگ برداشته و تا توانستند ظلم کردند و افغانستان را به قهقرا سوق دادند. دورۀ سیاه حاکمیت طالبان که تاریخ خونین کشور ما گواه آن است، سال های سال همچون کابوس در اذهان توده ها باقی خواهد ماند و پیامدهای تراژیک این دورۀ تاریک هرگز فراموش تاریخ نخواهد شد.

دورۀ خون و باروت تجاوز امریکا و ناتو به بهانۀ «جنگ علیه تروریزم» که از شانزده سال به این طرف آغاز گردیده و هر روز ده ها تن از توده های زجر دیدۀ ما را به خاک و خون می کشد، در واقع تداوم تراژیدی چهار دهۀ اخیر به شمار میرود که سر آغاز آن تجاوز وحشیانۀ سوسیال امپریالیزم شوروی و ادامۀ آن تطبیق ستراتیژی آسیایی امپریالیزم امریکا و شرکا در افغانستان می باشد که طی شانزده سال گذشته همه روزه بر زندگی هر یک ما به صورت مستقیم تاثیرات منفی و مخرب خود را به جا گذاشته است و کماکان باید درد از دست دادن عزیزان خود را در حملات هوایی، زمینی، انتحاری و انفجاری طرف‌های جنگ ارتجاعی و خود ساختۀ کنونی تحمل نموده و با پوست و گوشت خود اثرات مخرب فقر، بیکاری، فساد، توهین و تحقیر استعمار و استبداد را حس نمائیم.